Pendahuluan TESIS

PERAKUAN

“Saya akui ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali ringkasan dan nukilan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

09022012 Damianasyazana ;)

________________ _________________

Tarikh Nama Penulis

_________________

Nombor Matrik

TUNTUTAN PIHAK KETIGA

Projek Ilmiah ini disediakan bagi memenuhi tuntutan sebahagian daripada syarat keperluan pengijazahan Sarjana Muda Pendidikan Sejarah oleh Universiti Pendidikan Sultan Idris. Pihak Jabatan Sejarah, Fakulti Sains Kemanusiaan, Universiti Pendidikan Sultan Idris tidak bertanggungjawab atas sebarang tuntutan dari pihak ketiga yang berhubung kait dalam penyediaan Projek Ilmiah ini.

DEDIKASI

Latihan Ilmiah ini istimewa

Kepada

Ayah, Ibu, Keluarga dan insan tersayang

Semua penduduk FELDA Sri Ledang

PENGHARGAAN

Bersyukur ke hadrat Ilahi kerana dengan limpah kurnia Nya dapat juga saya menyiapkan Latihan Ilmiah ini yang telah saya usahakan selama ini bertajuk, Pertumbuhan FELDA di daerah Segamat: Tumpuan kepada FELDA Sri Ledang. Latihan Ilmiah ini amat penting buat saya memandangkan ini merupakan syarat keperluan pengijazahan Sarjana Muda Pendidikan Sejarah oleh Universiti Pendidikan Sultan Idris.

Ribuan terima kasih juga diucapkan kepada individu yang banyak membantu saya sepanjang saya menyiapkan tugasan. Pertama sekali kepada Dr. Adnan bin Jusoh, pensyarah di Jabatan Sejarah Universiti Pendidikan Sultan Idris dan selaku penyelia kepada Latihan Ilmiah ini yang banyak memberikan tunjuk ajar dan semangat sepanjang saya menyiapkan Latihan Ilmiah ini. Sekalung jutaan terima kasih juga kepada Dr. Nabir bin Abdullah, pensyarah di Jabatan Sejarah juga pengajar kepada kursus Penyelidikan dan Penulisan Sejarah (HSR 3023), kerana telah banyak memberi panduan dan nasihat untuk saya menghasilkan penulisan sejarah yang berkualiti.

Seterusnya tidak lupa juga kepada kedua ibu, bapa saya kerana memberikan dorongan dan sokongan kepada saya sepanjang proses saya menyiapkan Latihan Ilmiah ini. Terima kasih juga kepada ibu bapa yang telah banyak memberikan bantuan dari segi kewangan kepada saya.

Tidak lupa juga kepada rakan-rakan seperjuangan yang sama-sama berhempas pulas dalam menyempurnakan Latihan Ilmiah masing-masing. Bantuan kalian dari segi informasi terkini mengenai Latihan Ilmiah amat saya hargai. Budi kalian yang sanggup membantu saya mencari maklumat tidak akan saya lupakan.

Akhir sekali terima kasih kepada semua penduduk di FELDA Sri Ledang yang telah banyak memberikan kerjasama yang baik dan memuaskan untuk saya mengumpulkan maklumat. Jutaan terima kasih sekali lagi kepada pihak yang terlibat dalam membantu saya secara langsung atau tidak langsung sepanjang saya menghasilkan Projek Ilmiah ini.

ABSTRAK

Kajian ini memfokuskan tentang pertumbuhan FELDA di daerah Segamat yang memberikan tumpuan kepada FELDA Sri Ledang. FELDA di Malaysia mula ditubuhkan setahun sebelum negara mencapai kemerdekaan iaitu pada tanggal 1 Julai 1956. Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA) ini mula beroperasi apabila Akta Pembangunan Tanah 1956 mula dikuatkuasakan. Objektif kajian ini ialah untuk mengumpul dan mewujudkan sumber-sumber serta idea baru untuk dijadikan bahan rujukan generasi akan datang. Selain itu, usaha menghasilkan sumber baru ini juga sedikit sebanyak dapat membantu dalam mengerakkan usaha-usaha memperkenalkan FELDA Sri Ledang kepada pembaca. Selain itu kajian ini juga bertujuan untuk memperlihatkan peningkatan dan perubahan yang berlaku dari FELDA Sri Ledang mula ditubuhkan pada 1968 sehingga sekarang. Dalam menghasilkan kajian ini pengkaji penyelidik telah menggunakan kaedah temu bual sebagai sumber pertama untuk mendapatkan maklumat di samping kaedah-kaedah lain yang turut digunakan. Hasil kajian mendapati bahawa telah berlakunya perubahan yang ketara sejak FELDA Sri Ledang ini mula ditubuhkan. Perubahan ini dilihat selaras dengan usaha kerajaan untuk mencapai matlamat penubuhan FELDA iaitu membasmi kemiskinan dalam mempertingkatkan tahap sosioekonomi penduduk luar bandar. Di samping itu juga, FELDA ini dilihat mempunyai keistimewaannya yang tersendiri.

ABSTRACK

This study focuses on growth in Segamat FELDA, which focused on FELDA Sri Ledang. FELDA in Malaysia was established a year before the country achieved independence on July 1, 1956. Federal Land Development Authority (FELDA) commenced operations on the Land Development Act 1956 came into force. The objective of this study is to collect and create resources and new ideas to make the next generation of reference materials. In addition, the production of new resources is also to some extent can help in mobilizing efforts to introduce the reader FELDA Sri Ledang. In addition this study also seeks to show improvement and the changes from the FELDA Sri Ledang was established in 1968 to the present. In this study the researchers to produce researchers have used the interview method as the first source for information in addition to other methods were also used. The study finds that there has been significant change since FELDA Sri Ledang was first established. These changes are seen in line with government efforts to achieve the goal of eradicating poverty FELDA establishment in enhancing socio-economic level of rural population. In addition, FELDA is seen to have its own special qualities.

ISI KANDUNGAN HALAMAN

Dedikasi iii

Penghargaan iv

Abstrak vi

Abstrack vii

Senarai Lampiran xi

Senarai Singkatan xii

BAB 1 PENGENALAN

1.1 Pendahuluan 1

1.2 Permasalahan kajian 2

1.3 Kajian lepas 3

1.4 Objektif kajian 5

1.5 Skop Kajian 6

1.6 Metodologi kajian 7

1.7 Rumusan bab 8

1.8 Kesimpulan 10

BAB 2 LATAR BELAKANG SEGAMAT DAN

FELDA DI MALAYSIA

2.1 Pendahuluan 11

2.2 Sejarah Segamat 12

2.3 Sejarah Penubuhan FELDA Di Malaysia 17

2.4 Matlamat Penubuhan FELDA 19

2.5 Konsep Perancangan FELDA 21

2.6 Kriteria Pemilihan Peneroka 23

2.7 Sejarah FELDA Sri Ledang 25

2.8 Lokasi FELDA Sri Ledang 27

2.9 Komposisi penduduk 29

3.0 Kesimpulan 30

BAB 3

FELDA SRI LEDANG

3.1 Pendahuluan 31

3.2 Komuniti di FELDA Sri Ledang 32

3.3 Perkembangan FELDA Sri Ledang 34

3.4 Struktur Penempatan FELDA Sri Ledang 36

3.5.1 Guna Tanah Kediaman 37

3.5.2 Guna Tanah Perniagaan 40

3.5.3 Sistem Peredaran Dalam Komuniti 41

3.5.4 Infrastruktur dan Kemudahan Perkhidmatan 42

3.5 Ekonomi Peneroka Sebelum Hasil Tanaman Dikeluarkan 44

3.6 Pemilihan Kawasan Penempatan FELDA 47

3.7 Peringkat Pembangunan Tanah Rancangan FELDA 51

3.8 Kesimpulan 53

BAB 4

PERUBAHAN DAN PERKEMBANGAN YANG

BERLAKU DI FELDA SRI LEDANG

4.1 Pendahuluan 54

4.2 Simbolik Nama FELDA Sri Ledang 55

4.3 Bekas Tapak Kegiatan Komunis 57

4.4 Perubahan Sosioekonomi Penduduk 58

4.41 Perubahan Infrastruktur dan Perkhidmatan 59

4.4.2 Perubahan Ekonomi 65

4.5 Keistimewaan Bangunan Sekolah Agama 69

4.6 Pengekalan Warisan Budaya 70

4.7 Asimilasi Masyarakat Jawa dan Melayu 74

4.8 Lokasi Strategik 79

4.9 Perspektif Pelbagai Terhadap FELDA 85

5.0 Kesimpulan 88

BAB 5

KESIMPULAN

5.1 Penutup 90

BIBLIOGRAFI 95

LAMPIRAN 99

Senarai Lampiran Halaman

Lampiran 1 Senarai responden 99

Lampiran 2 Logo FELDA Malaysia 101

Lampiran 3 Peta daerah Segamat 102

Lampiran 4 Peta penempatan FELDA Sri Ledang 103

Lampiran 5 Perancangan guna tanah di FELDA 104

Lampiran 6 Infrastruktur di FELDA Sri Ledang 105

Lampiran 7 Rakaman peristiwa 107

Senarai Singkatan

4B Persatuan Belia 4 Bersatu

AKKF Anugerah Keceriaan Kampung FELDA

CO₂ Karbon dioksida

D.Y.M.M Duli Yang Maha Mulia

DEB Dasar Ekonomi Baru

FELDA Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan/ Federal Land Development Authority

FSL FELDA Sri Ledang

GPW Gerakan Persatuan Wanita

Hlm Halaman

IKS Industri Kecil dan Sederhana

JKKK Jawatankuasa Kemajuan dan Keselamatan Kampung

KEMAS Jabatan Kemajuan Masyarakat

MBE Model Baru Ekonomi

No Nombor

RM Ringgit Malaysia

SAJ Syarikat Bekalan Air Johor

SPM Sijil Penilaian Menengah

UMNO Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu

Vol Volume

Y.A.B Yang Amat Berhormat

Politik Indonesia

1.0 PENDAHULUAN

Indonesia merupakan sebuah negara yang terbesar di Asia Tenggara dan mempunyai ramai penduduk. Kedudukannya dikatakan strategik kerana berada di antara lautan Hindi dan Lautan Pasifik.[1] Oleh sebab Indonesia mempunyai kepadatan penduduk yang ramai, negara ini juga mempunyai pelbagai aliran politik. Berikutan munculnya aliran politik yang masing-masing mempunyai fahaman yang berbeza, kesannya telah mencetuskan pelbagai konflik dalam sistem pemerintahan negara. Selepas Jepun menyerah kalah, Indonesia perlu membentuk sebuah jentera pentadbiran bagi membuat keputusan untuk negara serta rakyatnya. Namun, perubahan sosiobudaya yang berlaku, tidak mungkin bagi Indonesia memilih untuk mewujudkan sistem pemerintahan bercorak tradisional. Tambahan pula, pemimpin yang baru bukanlah terdiri daripada golongan kerabat diraja mahupun bangsawan.

Indonesia telah mencapai kemerdekaannya pada tanggal 17 Ogos 1945.[2] Sama seperti negara Asia Tenggara yang lain, Indonesia telah memilih untuk mencontohi sistem kerajaan bekas penjajahannya. Hal ini dibuktikan apabila pemimpin-pemimpin baru yang menerajui negara telah mula terpikat dengan idea kemodenan dan pembinaan sebuah bangsa moden, kesan daripada pengaruh penjajahan yang berlaku ke atas mereka. Indonesia mula menjalani kehidupan sebagai sebuah negara merdeka dengan kuasa berada dalam tangan-tangan pemimpin republik yang ditubuhkan dalam tahun 1945 semasa kekalahan Jepun.[3] Walau bagaimanapun, Indonesia telah mengisytiharkan negaranya sebagai sebuah negara kesatuan yang berada di bawah pimpinan Sukarno dan Hatta.[4] Namun, penyerahan sebenar kuasa kepada Kesatuan Indonesia oleh Belanda hanya dilakukan pada Disember 1949 setelah persetiaan Hague disahkan.[5]

Cabaran selepas merdeka merupakan satu bentuk ujian yang penting bagi Indonesia untuk mencapai kemakmuran dan menuju era kemajuan. Selepas kemerdekaan dicapai, Indonesia dilihat telah banyak mengalami perubahan dalam sistem pentadbiran negaranya. Indonesia telah melalui beberapa siri corak pemerintahan seperti Era Demokrasi Berparlimen 1949-1957, kemudian bertukar kepada Era Demokrasi Terpimpin 1957-1967 dan akhirnya membawa kepada berakhirnya zaman Sukarno. Oleh itu, dalam esei ini, hal yang akan dibincangkan ialah mengenai corak kepimpinan pemerintah di Indonesia dalam menentukan perjalanan politik negara selepas merdeka.

2.0 PEMERINTAHAN SELEPAS MERDEKA

Mengikut susunan perlembagaan selepas merdeka, Indonesia sepatutnya mempunyai sebuah Majlis Penasihat, Jabatan Presiden dan sebuah dewan Wakil Rakyat. Namun oleh sebab pilihan raya yang tidak dapat dijalankan, Jawatankuasa Persiapan Kemerdekaan telah mengambil keputusan untuk memutuskan bahawa semua kuasa akan dilaksanakan oleh seorang presiden yang dilantik. Presiden ini akan dibantu oleh Jawatankuasa Kebangsaan Pusat.[6] Walau bagaimanapun, selepas tahun 1949, kabinet yang ditubuhkan ini mula goyah. Telah berlakunya perselisihan di antara Sukarno dengan timbalan presidennya sendiri iaitu Hatta. Dalam hal ini, punca disebabkan sikap presiden yang mula mengambil kesempatan di atas perlembagaan yang kurang tegas berkenaan kedudukannya. Beliau telah menuntut kuasanya lebih daripada seorang ketua kerajaan dan perundangan. Konflik yang berlaku ini akhirnya membawa kepada peletakan jawatan Hatta sebagai naib presiden.

Menurut Profesor Kahin dalam D. G. E Hall (1972), Sukarno adalah merupakan seorang pemimpin nasionalis yang revolusioner dan bukanlah seorang presiden berperlembagaan.[7] Terdapat banyak kelemahan yang dilihat terhadap Sukarno sebagai seorang ketua negara. Beliau dikatakan gagal memahami perasaan kedaerahan, enggan mengikut nasihat-nasihat pemimpin-pemimpin yang berkelayakan yang pernah menjadi kawan-kawannya dulu dan juga kelemahan pengetahuan tentang bidang ekonomi. Sebagai contoh, konflik yang berlaku di Aceh. Walaupun Aceh menjadi pusat ekonomi utama, namun rakyat Aceh mengalami kehidupan yang sukar dan hidup dalam kemiskinan. Hal ini disebabkan kuasa pusat yang telah mengaut keuntungan tetapi mengabaikan kebajikan daerah-daerahnya.

3.0 ERA DEMOKRASI BERPARLIMEN

Indonesia mempunyai parti-parti politik yang besar jumlahnya. Oleh hal demikian, telah berlakunya persaingan dalam kalangan parti-parti berebut untuk mentadbir kerajaan. Hal ini dapat dibuktikan pada bulan Julai 1955, apabila pilihan raya pertama telah diadakan seperti yang dirancang pada bulan September tahun tersebut. Golongan tentera yang pada mulanya kuat mengecam parlimen juga dilihat telah mula berminat dengan pilihan raya tersebut. Ketua Turus Tentera telah mewujudkan satu parti dikenali sebagai Ikatan Pendukung Kemerdekaan Indonesia.[8] Oleh sebab jumlah parti yang besar ini, tiada sebuah parti yang berjaya menubuhkan kerajaan. Kerajaan hanya dibentuk daripada beberapa parti yang telah bergabung supaya mendapat jumlah kerusi yang secukupnya dan bukan berdasarkan kesefahaman. Penggabungan yang lemah ini tidak mungkin dapat mewujudkan sebuah kerajaan yang kuat dan stabil.

Pilihan raya yang dijalankan ini juga diragui kerana dilakukan dengan cara tidak berkesan. Hal ini kerana, mereka yang buta huruf sekalipun dapat mengundi disebabkan pilihan raya ini hanya menggunakan simbol-simbol bagi rakyat mengundi. Selain itu, wakil-wakil parti telah memasuki desa dan mempengaruhi rakyat dengan janji-janji manis, malah tekanan dan juga kecaman. Menurut pandangan sejarah, pilihan raya umum pertama ini juga merupakan untuk yang terakhir kerana dengan ini berakhir lah sudah zaman berparlimen di Indonesia.[9] Selain itu, kekecohan yang berlaku dalam kalangan wilayah luar juga telah mengakibatkan kejatuhan kepada demokrasi berparlimen. Kabinet Ali yang memegang kerajaan pada ketika itu kemudiannya terpaksa menyerahkan kuasa pada 14 Mac. Kesannya, Indonesia telah diisytiharkan darurat dan berada dalam undang-undang tentera.

Penyerahan kuasa oleh kabinet Ali telah membuka peluang kepada Sukarno kembali semula ke pentas politik setelah sekian lama dipinggirkan. Sukarno yang berpegang kepada konsep revolusi menyatakan bahawa apa yang berlaku adalah disebabkan oleh tokoh-tokoh politik yang telah hilang semangat revolusi sehingga gagal memenuhi hasrat rakyat. Kesannya, perselisihan telah berlaku antara mereka dan menggugat perpaduan yang dibina dalam tempoh revolusi. Sukarno juga berpendapat bahawa demokrasi barat telah gagal diaplikasikan dalam pentadbiran Indonesia. Oleh demikian, beliau perlu mencari suatu sistem politik berdasarkan kebudayaan aslinya iaitu berdasarkan prinsip musyawarah dan muafakat yang terkandung dalam majlis kampung tradisional.[10] Beliau telah melahirkan apa yang disebut sebagai Demokrasi Terpimpin.

4.0 ERA DEMOKRASI TERPIMPIN

Dalam era pemerintahan ini, kuasa lebih banyak daripada presiden, tentera malah juga Parti Komunis Indonesia (PKI). Menurut Sukarno telah tiba masanya untuk negara diperintah oleh pemimpin yang secara musyawarah dan dijalankan orang lebih tua yang tidak hanya meniru tetapi memimpin seperti yang banyak dilakukan oleh semua negara demokrasi di Asia.[11] Sukarno ingin membina sebuah negara Indonesia berdasarkan acuan tersendiri. Ini dapat dibuktikan apabila Sukarno telah mengisytiharkan bahawa perdagangan dengan luar negeri hanya akan dilayan jika mereka dapat menyesuaikan diri dengan peraturan kerajaan. Malahan hak warganegara asing dilucutkan terhadap tanah di Indonesia dan menghapuskan pemakaian sarung tangan besi yang mencerminkan budaya imperialisme.[12] Hal ini menunjukkan bahawa kerajaan Indonesia mahu menjalankan dasarnya sendiri dengan melaksanakan kebudayaan nasional dan menghapuskan nilai-nilai barat.

Di dalam pemerintahan ini, dua dewan parlimen telah dibentuk iaitu Majlis Permusjarawatan Rakyat (MPR) dan Dewan Pertimbangan Agung (DPA). Ahli-ahli bagi kedua dewan ini telah dilantik sendiri oleh Sukarno sendiri atas alasan peraturan pengundian belum digubal. Sepanjang berlangsungnya Era Demokrasi Terpimpin ini (1957-1965), pilihan raya tidak diadakan. Walau bagaimanapun, Sukarno perlu mendapatkan sokongan bagi menjalankan dasar pemerintahannya. Oleh demikian, beliau telah bekerjasama dengan golongan tentera yang kemudiannya telah membantu dalam mematahkan pemberontakan Pemerintahan Revolusi Republik Indonesia. Kedudukan tentera semakin kukuh kesan daripada kerjasama tersebut. Sejak tahun 1958, media massa telah pun dikuasai. Penguasaan ini menyebabkan pihak media tidak berani untuk mengecam tindakan yang dilakukan pada Era Demokrasi Terpimpin ini.[13]

Sukarno juga telah bekerjasama dengan PKI kerana beranggapan bahawa PKI adalah satu parti yang masih mempunyai semangat revolusi. Sukarno juga telah memperkenalkan slogan ‘Nasakom’ yang mewakili singkatan kata depan perkataan nasionalisme, agama dan komunis. Beliau menekankan bahawa nasionalis, Islam dan kumpulan agama yang lain sepatutnya bergabung dengan Marxis dalam semangat gotong-royong untuk memenuhi matlamat revolusi.[14] Walau bagaimanapun, konflik telah tercetus antara pihak tentera dan juga PKI. Sukarno telah menerima banyak petisyen mendesak supaya mengharamkan PKI kerana terlibat dengan Gestapo, iaitu Gerakan 30 September.[15] Gerakan tersebut ialah satu cubaan sekumpulan pihak tentera untuk membuat rampasan kuasa terhadap Sukarno. Namun, gerakan tersebut berjaya dibanteras oleh golongan tentera yang berada di bawah Suharto. Walau bagaimanapun, Suharto telah mengambil peluang ini untuk membanteras PKI. Oleh itu, beliau telah menuduh bahawa rampasan kuasa tersebut telah dirancang oleh pihak komunis.

5.0 KESIMPULAN

Jelas dilihat bahawa untuk membentuk sebuah negara selepas merdeka bukanlah mudah. Walaupun telah mencapai status sebagai sebuah negara merdeka, pergolakan politik di Indonesia seringkali berlaku. Konflik yang tercetus ini adalah disebabkan daripada sikap pemerintah yang mentadbir serta perpecahan dan perebutan kuasa dalam kalangan parti-parti politik untuk menguasai kerajaan. Ketidaksefahaman inilah akhirnya telah menyumbang kepada ketidakstabilan politik di Indonesia. Sukarno berpendapat bahawa ke tidak persefahaman ini adalah kesan daripada corak pemerintahan penjajah. Akhirnya pengaruh barat dalam Era Demokrasi Berparlimen telah ditukar kepada corak pemerintahan nasional iaitu sewaktu Era Demokrasi Terpimpin.

Setelah berlakunya pelbagai konflik, akhirnya pada 11 Mac, Sukarno telah diminta untuk menyerahkan kuasanya kepada Suharto setelah mesyuarat kabinet dicapai. Keadaan politik Indonesia yang berada dalam keadaan tidak stabil pada pertengahan 60-an telah beransur pulih. Pada 27 Mac 1968, Jeneral Suharto telah memangku jawatan presiden kedua Indonesia dan secara rasminya telah dilantik oleh Majlis Perwakilan Sementara untuk jangka masa lima tahun.[16] Dengan itu, Indonesia mula memasuki era pemerintahan tentera.

BIBLIOGRAFI:

A.Rani Usman. (2003). Sejarah peradaban Aceh: suatu analisis interaksionis, intergrasi dan konflik. Indonesia: Yayasan Obor.

Bernhard Dahm. (1988). Sejarah Indonesia abad kedua puluh. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

D. G. E Hall. (1972). Sejarah Asia Tenggara. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Donald W. Fryer. (1979). Asia Tenggara yang sedang membangun: suatu kajian mengenai perkembangan dan sebaliknya. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Herbert Feith. (2001). Soekarno dan militer dalam demokrasi terpimpin. Jakarta: Pustaka Sinar Harapan.

Neta S, Pane. (2001). Sejarah dan kekuatan gerakan Aceh merdeka solusi, harapan dan impian. Jakarta: Penerbit PT Gramedia Widiasarana Indonesia.

Tan Pek Leng. (2004). Sejarah Asia Tenggara moden. Pulau Pinang: Universiti Sains Malaysia.

Teuku Ibrahim Alfian. (2005). Wajah Aceh dalam lintasan sejarah. Yogyakarta: Gadjah Mada University Press.

---

[1] Donald W. Fryer. (1979). Asia Tenggara yang sedang membangun: suatu kajian mengenai perkembangan dan sebaliknya. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Hlm. 401.

[2] Teuku Ibrahim Alfian. (2005). Wajah Aceh dalam lintasan sejarah. Yogyakarta: Gadjah Mada University Press. Hlm. 279.

[3] D. G. E Hall. (1972). Sejarah Asia Tenggara. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Hlm. 1068.

[4] A. Rani Usman. (2003). Sejarah peradaban Aceh: suatu analisis interaksionis, intergrasi dan konflik. Indonesia: Yayasan Obor. Hlm. 119.

[5] Bernhard Dahm. (1988). Sejarah Indonesia abad kedua puluh. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Hlm. 187.

[6] D. G. E Hall. (1972). Sejarah Asia Tenggara. Hlm. 1068.

[7] Ibid., Hlm. 1068.

[8] Bernhard Dahm. (1988). Sejarah Indonesia abad kedua puluh. Hlm. 221.

[9] Ibid., hlm. 222-225.

[10] Tan Pek Leng. (2004). Sejarah Asia Tenggara moden. Pulau Pinang: Universiti Sains Malaysia. Hlm. 17.

[11] Bernhard Dahm. (1988). Sejarah Indonesia abad kedua puluh. Hlm. 248.

[12] Ibid., Hlm. 249.

[13] Herbert Feith. (2001). Soekarno dan militer dalam demokrasi terpimpin. Jakarta: Pustaka Sinar Harapan. Hlm. 79.

[14] Bernhard Dahm. (1988). Sejarah Indonesia abad kedua puluh. Hlm. 251.

[15] Ibid., Hlm. 311.

[16] Ibid., Hlm. 331.

Ekonomi Vietnam

EKONOMI

Perubahan daripada pertanian sara diri kepada pertanian komersial telah mempengaruhi corak hidup masyarakat umum Asia Tenggara secara mendalam. Dasar ekonomi Perancis terutamanya di Vietnam bersifat amat memeras dan hanya menguntungkan kelas-kelas tertentu seperti tuan tanah, kapitalis dan pentadbir kolonial.[1] Dasar ekonomi Perancis juga telah mewujudkan satu kelas marhaen yang akhirnya memainkan peranan penting dalam pergerakan sosial semasa di Vietnam. Kesan nyata dapat dilihat daripada kolonialisme Perancis ke atas Vietnam ialah penindasan terhadap kaum petani.

Terdapat beberapa kajian yang membincangkan berkenaan dengan keadaan petani dan buruh Vietnam semasa pentadbiran Perancis. Berdasarkan kajian tersebut berlakunya pertentangan pendapat di mana pendapat pertama yang dikemukakan oleh Ennis (1973), Pham Cao Duong (1985), dan Popkin (1979) menyatakan bahawa kemunduran ekonomi yang berlaku dalam kalangan petani adalah disebabkan oleh sikap petani itu sendiri.[2] Petani di Vietnam dikatakan tidak dapat menerima pembaharuan yang dilakukan oleh Perancis dan mereka juga tidak begitu memberi galakkan terhadap ilmu sains Barat. Selain itu usaha Jabatan Pertanian untuk mempertingkatkan pengeluaran padi, teh, kopi dan bijirin juga tidak mendapat sokongan kerana petani Vietnam bersikap dingin terhadap bidang agronomi.

Kemunduran yang berlaku ini adalah disebabkan sikap petani yang lebih suka menggunakan kaedah pertanian lama yang telah diwarisi sejak turun temurun. Misalnya, mereka menggunakan najis manusia sebagai baja. Kemunduran ini telah menjejaskan penanaman kopi dan pengeluaran sutera yang mempunyai nilai pasaran yang tinggi di Perancis.

Pandangan yang kedua pula nyata bertentangan dengan pandangan pertama. Hal ini kerana menurut kajian terbaru mengenai petani di Vietnam sama sekali menolak pandangan bahawa kemunduran yang berlaku disebabkan sikap petani yang tidak mahu menerima pembaharuan. Menurut mereka, kemunduran yang berlaku tersebut adalah disebabkan oleh dasar Perancis yang tidak memberi galakkan kepada kaum petani bagi mempertingkatkan produktiviti pertanian. Sebaliknya pihak Perancis memberikan bebanan kepada kaum petani dengan hutang yang berterusan. Ini juga disebabkan oleh kemiskinan, perbelanjaan berlebihan, beban cukai, pinjaman untuk bertani, pembelian makanan dan sewa binatang ternakan serta perjudian semasa tidak mengerjakan bendang.[3] Kemelaratan ini menyebabkan kehidupan para petani diibaratkan seperti kais pagi makan pagi.

Kenyataan ini diperkukuhkan lagi apabila petani Vietnam sentiasa berterusan mengerjakan sawah, menanam keledek, ubi dan jagung tanpa mengikut musim. Namun terdapat beberapa sebab yang telah menyebabkan petani ini miskin dan dibebani hutang. Antaranya ialah sikap petani yang sering berjudi pada cuti musim rehat sehingga terpaksa menggadaikan tanah. Sistem pinjaman kredit yang ternyata tidak memberikan manfaat. Petani juga kekurangan tanah awam kerana dibolot oleh pemimpin desa. Sementara itu sistem pentadbiran yang mengalami perubahan telah mengenakan cukai yang menjadi beban kepada petani. Contohnya cukai kepala, candu, garam, dan arak. Penyalahgunaan kuasa dalam kalangan pentadbir desa juga berlaku dan menyebabkan petani ditindas.

Akibat kemelaratan yang ditanggung oleh petani telah membawa kepada pengenalan undang-undang buruh pada tahun 1918 oleh Perancis.[4] Undang-undang ini mendapat tentangan hebat daripada golongan kapitalis. Di dalam undang-undang ini, sistem kerah telah dihapuskan pada tahun 1923 dan setiap pekerja perlu diberikan upah. Selain itu, pada tahun 1926, Jawatan Pemeriksaan Buruh telah diwujudkan dan ditugaskan untuk mengkaji keadaan buruh secara umum. Manakala pada tahun 1927, Jabatan Penyiasatan Buruh pula ditubuhkan bagi menyelidiki keadaan buruh sama ada melibatkan orang tempatan atau Eropah terutamanya dalam bidang pertanian, industri dan komersial. Jabatan ini juga bertujuan untuk melindungi nasib buruh dari dianiaya oleh majikan.[5]

Walau bagaimanapun, pelaksanaan peruntukan perburuhan ini telah membawa kesengsaraan dan penindasan terhadap buruh terutamanya yang bekerja di ladang-ladang kepunyaan kapitalis. Buruh tempatan ini telah dilayan seperti haiwan. Ini dapat dilihat melalui layanan daripada pegawai-pegawai berbangsa Perancis yang kejam. Mereka telah menangkap buruh yang cuba melarikan diri dan dihukum dengan sebatan sehingga mati. Mayat mereka akan dijadikan baja benih getah.[6] Akibat kekejaman ini telah berlaku satu mogok buruh. Kerajaan kolonial telah bertindak menghantar wakil Pejabat Buruh bagi menyiasat. Namun keadaan tidak berubah kerana berlakunya rasuah yang berleluasa dalam kalangan pegawai penyiasat.

---

[1] Abu Talib Ahmad. (1991). Sejarah tanah besar Asia tenggara. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Hlm. 90.

[2] Ibid., hlm. 101.

[3] Ibid., hlm. 101.

[4] Ibid. hlm. 103.

[5] Ibid., hlm. 103.

[6] Ibid., hlm. 104.

Analisis Jurnal Perang Rusia-Jepun

1.0 PENDAHULUAN

Jurnal yang dipilih ini bertajuk Perang Rusia- Jepun 1905. Jurnal ini diperoleh secara online melalui JEBAT Bil. 2, 1972/73. Jurnal ini ditulis oleh Khozin Mohd Tamrin yang diterbitkan oleh Jabatan Sejarah Universiti Kebangsaan Malaysia. Dalam jurnal ini menyentuh berkenaan dengan dua buah kuasa besar iaitu Rusia dan Jepun. Jepun merupakan sebuah negara yang semakin meningkat maju dalam segala aspek setelah perubahan yang berlaku dalam era Meiji. Manakala Rusia pula merupakan sebuah negara barat yang sudah maju dan juga merupakan negara kedua yang menanam modal terbanyak selepas Britain di China.

Perebutan kuasa berlaku di antara dua buah negara ini disebabkan oleh perebutan untuk menguasai China. Perebutan ini adalah disebabkan oleh beberapa faktor sehinggalah membawa kepada tercetusnya perang Rusia dengan Jepun yang berlaku pada tahun 1905. Oleh itu analisis yang akan dibincangkan ialah berkaitan dengan faktor-faktor yang menyebabkan tercetus peperangan di antara kedua kuasa besar ini.

2.0 ANALISIS

Kepentingan Manchuria

Faktor pertama yang menjadi konflik antar Rusia dan Jepun ialah isu perebutan Manchuria. Seperti diketahui selain kedudukan strategik Manchuria berada di sebelah timur laut Tiongkok bersempadan dengan Korea Utara dan Rusia, Manchuria juga merupakan satu kawasan yang kaya dengan sumber bahan mentahnya. Rusia dan Jepun mempunyai kepentingan mereka tersendiri untuk menakluki Manchuria. Rusia mempunyai kepentingan dari segi politik dan ekonomi terhadap Manchuria. Hal ini seperti dijelaskan oleh Maswari Rosdi yang menyatakan bahawa Rusia sangat memerlukan Manchuria kerana aspek ketenteraan iaitu mendapatkan pangkalan tentera laut bagi menggantikan pelabuhan Vladivostock yang berada di timur jauh. Dari segi lain pula kepentingan Manchuria adalah disebabkan oleh perancangan Rusia bagi membina jalan kereta api Trans- Siberia.[1]

Rusia telah mendapat persetujuan daripada China bagi pembinaan jalan kereta api Trans-Siberia. Di samping itu, Rusia dan China telah membina satu pakatan tentera rahsia untuk menentang Jepun. Rusia juga menunjukkan kesungguhan untuk mendapatkan Manchuria dengan memberikan bantuan kewangan kepada China sebanyak 400 juta Frans. Oleh itu, jalan kereta api menyeberangi Manchuria dan ke Port Deven diletakkan di bawah kuasa Rusia.

Imperialisme Jepun kesan pemodenan Meiji menyebabkan keutamaan ditumpukan kepada industrialisasi yang memerlukan bahan mentah serta pasaran luar ekoran pasaran domestik yang lemah serta bahan mentah yang terhad.[2] Hal ini telah mendorong Jepun melihat kepentingan Manchuria untuk dikuasai. Sama seperti Rusia, Manchuria sejak dulu lagi telah menjadi kawasan kepentingan Jepun kerana kedudukan strategik dan juga ekonomi. Hal ini seperti dinyatakan oleh M. Rajendran, Jepun telah menyatakan bahawa Manchuria merupakan barisan pertahanan utama bagi Jepun terhadap Rusia. Jepun juga telah menuntut supaya Manchuria menjadi kawasan Lingkungan pengaruhnya ataupun kawasan lindungan Jepun.[3] Selain itu, masalah sosial turut mendorong Jepun mendapatkan Manchuria. Penduduk Jepun semakin pesat dan menimbulkan masalah kekurangan makanan dan penempatan. Oleh itu, Jepun telah menggunakan alasan masalah keselamatan penduduk bagi campur tangan di Manchuria. Oleh itu dapat dilihat bahawa kepentingan-kepentingan Jepun dan Rusia di Manchuria inilah yang akhirnya telah menyebabkan berlakunya perbalahan dan mencetuskan Perang Rusia-Jepun.

Isu Semenanjung Liaotung

Jepun berasa amat terancam apabila mengetahui bahawa Semenanjung Liaotung digunakan oleh Rusia sebagai pangkalan angkatan lautnya. Jepun berasa tindakan Rusia itu akan mengancam kepentingan Jepun di Korea. Selain itu, Jepun turut berasa terhina apabila Rusia yang mengetuai tiga kuasa barat mendesak Jepun untuk keluar dari Semenanjung Liaotung. Namun bagi pihak Rusia, mereka berasa berbangga kerana menjadi seperti pelindung kepada China selepas berjaya menghalau Jepun dari Semenanjung Liaotung.[4] Kenyataan tersebut diumumkan pada 23 April 1895 dengan alasan kehadiran tentera Jepun akan mengancam keselamatan ibu kota Peking.[5] Penyerahan Liaotung kepada Jepun yang dihalang oleh Jerman, Rusia dan Perancis ini benar-benar mengaibkan Jepun. Rakyat Jepun juga menyalahkan kerajaan kerana sikap berlembut dengan kuasa barat. Keaiban inilah yang mendorong Jepun mempertingkatkan usaha mencapai autonomi ekonomi dan ketenteraan.[6] Pada bulan Jun 1898 pula, Rusia telah bertindak memajakkan Liaotung. Jepun benar-benar rasa dipermainkan dengan tindakan Rusia hingga membawa dendam dan berterusan kepada peperangan.

Masalah Korea

Korea juga merupakan antara punca perbalahan antara Rusia dan Jepun. Walau bagaimanapun, pada asalnya Korea adalah berada di bawah naungan negara China.[7] Pemberontakan yang berlaku di Korea telah menyebabkan Rusia dan Jepun menghantar tentera masing-masing ke Korea. Namun, Raja Korea lebih memihak kepada Rusia. Beliau telah meminta perlindungan politik daripada Rusia dan bantuan menghalau tentera Jepun. Satu perjanjian dikenali sebagai Perjanjian Yamagata-Lobanoff telah ditandatangani untuk menyelesaikan kedudukan kedua-dua kuasa tersebut. Antara isi perjanjian tersebut ialah Korea bebas mentadbir dan kedua-dua kuasa tersebut akan bersama-sama bertanggungjawab dalam rancangan pembaharuan Korea. Hal ini bermakna, kedua-dua kuasa ini mengakui kemerdekaan Korea.[8]

Walau bagaimanapun, Rusia dilihat masih mencampuri dalam urusan Korea. Rusia telah mendapat dua hak kebenaran di Korea iaitu mengeluarkan kayu balak di Sungai Yalu dan melombong di Sungai Tuwan. Selain itu, Rusia juga telah mengirimkan penasihat tentera dan kewangan ke Korea. Hal ini telah mengakibatkan kemarahan pihak Jepun. Sekali lagi satu persidangan bagi menyelesaikan pertelingkahan diadakan. Pada tahun 1898, satu konvensyen diadakan iaitu Konvensyen Nishi-Rosen yang mana kedua-dua kuasa ini akan mengakui kedaulatan Korea.[9] Ini bermakna Rusia dan Jepun tidak boleh lagi untuk mencampuri hal-hal Korea. Namun sebaliknya berlaku apabila Rusia masih berkeras dan mahu mengukuhkan kedudukannya di Korea walaupun telah diadakan persetujuan kedua pihak bahawa tidak akan mencampuri hal-hal Korea.

Rusia masih berusaha untuk mendapatkan sebuah pelabuhan di Korea. Jepun merasakan tindakan Rusia ini seperti mencabarnya dan tindakan ini tidak akan dibiarkan. Pihak Jepun mengharapkan agar isu ini Manchuria dan Korea dapat diselesaikan dengan aman. Oleh itu Jepun telah menghantar wakilnya ke Rusia untuk membuat perundingan. Pada bulan Ogos 1903, satu perundingan telah diadakan di St. Petersburg.[10] Dalam rundingan tersebut Jepun meminta agar kedua-dua pihak mengakui dan menghormati kedaulatan Korea. Walau bagaimanapun rundingan ini menemui kegagalan kerana sikap Rusia yang berkeras untuk berdamai. Hal ini juga adalah kerana sikap Rusia sebagai satu kuasa barat yang tidak mahu menerima bangsa lain setaraf dengan mereka. Justeru, pada Februari 1904, Jepun telah memutuskan hubungan diplomatik dengan Rusia.

Berikutan putusnya hubungan tersebut maka peperangan tidak dapat dielakkan antara Rusia dan Jepun. Menurut Maswari Rosdi, Jepun tidak mengisytiharkan perang terlebih dahulu kepada Rusia. Hal ini kerana pada 8 Februari 1904 terlebih dahulu angkatan laut Jepun di bawah pimpinan Laksamana Toga Haichachairo telah membuat serangan mengejut terhadap angkatan laut Rusia di Port Arthur. Setelah berlakunya siri serangan tersebut hanya pada 10 Februari pihak Jepun telah mengisytiharkan perang terhadap Rusia.[11] Serangan mengejut ke atas Rusia itu telah mengejutkan Rusia dan terpaksa bertempur di dalam keadaan yang tidak bersedia. Hal ini jika dilihat kemungkinan salah satu faktor kekalahan Rusia.

3.0 KESIMPULAN

Kesimpulannya, dapat dilihat sejak Perjanjian Shimonoseki hingga tercetusnya peperangan 1904, Jepun dilihat lebih bersikap bertolak ansur dengan Rusia. Hal ini kerana, Rusia menganggap ia sebagai sebuah negara besar yang tidak dapat dikalahkan oleh Jepun. Selain itu, Rusia juga mahu mengaut kepentingan terhadap negara yang dikuasainya. Namun di atas sebab-sebab yang telah dijelaskan dan ditambah dengan sikap Rusia yang berkeras terhadap Jepun akhirnya peperangan tidak dapat dielakkan. China juga dilihat lebih berpihak kepada Rusia. Hal ini disebabkan kerana persengketaan yang pernah terjadi antara Jepun dan China hingga tercetus peperangan China-Jepun pada Julai 1894.[12] Selain itu, hal ini adalah kerana Rusia telah menggunakan peluang membuat tuntutan dan tekanan kepada China setelah kejayaannya menghalau Jepun dari Semenanjung Liaotung.

Walau bagaimanapun, peperangan ini telah membawa kemenangan terhadap pihak Jepun. Kesan peperangan ini ternyata memberi kerugian terhadap kedua-dua kuasa. Kerugian dan ramai tentera yang telah terkorban akhirnya kedua-dua negara ini telah mengikat satu perjanjian dikenali sebagai Perjanjian Portsmouth pada 5 September 1905.[13] Namun, apa yang lebih penting ialah imej Jepun yang semakin dipandang tinggi selepas menang dalam peperangan tersebut.

BIBLIOGRAFI:

Abu Talib Ahmad. (2005). Tamadun Jepun. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Joginder Singh Jessy. (2007). Sejarah China dan Jepun. (Ghazali Basrni, Penyunting). Kuala Lumpur: Anthonian.

Maswari Rosdi. (1985). Sejarah China dan Jepun moden 1800-1955. Kuala Lumpur: Adabi Publishing Sdn. Bhd.

M. Rajendran. (1988). Sejarah Jepun. Kuala Lumpur: Arenabuku. Sdn. Bhd.

Suffian Mansor. (2009). Sejarah China moden. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.

---

[1] Maswari Rosdi. (1985). Sejarah China dan Jepun moden 1800-1955. Kuala Lumpur: Adabi Publishing Sdn. Bhd. Hlm. 163-164.

[2] Abu Talib Ahmad. (2005). Tamadun Jepun. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Hlm. 198-199.

[3] M. Rajendran. (1988). Sejarah Jepun. Kuala Lumpur: Arenabuku. Sdn. Bhd. Hlm. 164-165.

[4] Maswari Rosdi. (1985). Sejarah China dan Jepun moden 1800-1955. Hlm. 159.

[5] Ibid., Hlm. 165.

[6] Abu Talib Ahmad. (2005). Tamadun Jepun. Hlm. 200.

[7] Suffian Mansor. (2009). Sejarah China moden. Kuala Lumpur: Universiti Malaya. Hlm. 71.

[8] Maswari Rosdi. (1985). Sejarah China dan Jepun moden 1800-1955. Hlm. 166.

[9] Ibid., Hlm. 166.

[10] Maswari Rosdi. (1985). Sejarah China dan Jepun moden 1800-1955. Hlm. 167.

[11] Ibid., Hlm. 167.

[12] Suffian Mansor. (2009). Sejarah China moden. Hlm. 71.

[13] Ibid., Hlm. 169.